Đại kích

Euphorbia myrsinites

Khó · Người trồng có kinh nghiệm

Về Đại kích

Đại kích (Euphorbia myrsinites) là một loài cây mọng nước thấp, mọc bò lan, có nguồn gốc từ vùng Địa Trung Hải và Nam Âu, được ưa chuộng trong các vườn đá và vườn tiết kiệm nước (xeriscape) nhờ những chiếc lá mọng nước màu xanh xám xếp xoắn ốc chặt chẽ quanh các thân cây dày, trải rộng. Vào mùa xuân, các cụm hoa dạng chén (cyathia) màu vàng chanh nở dày đặc, rực rỡ ở đầu mỗi thân và kéo dài trong nhiều tuần. Cực kỳ chịu hạn và thường xanh, Đại kích phát triển tốt trên đất nghèo dinh dưỡng, thoát nước tốt và hầu như không cần chăm sóc. Tuy nhiên, cây tự gieo hạt rất mạnh và đã được chính thức liệt vào danh sách cỏ dại nguy hại tại bang Colorado, Oregon và một số bang khác ở miền Tây nước Mỹ, vì vậy người làm vườn ở những khu vực này nên cân nhắc kỹ vị trí trồng hoặc tránh trồng hẳn. Nhựa mủ trắng của cây có thể gây kích ứng da và mắt khi tiếp xúc.

có khả năng chịu hạn
quả bóng
lan rộng
phát triển nhanh
thích hợp với các loài thụ phấn
thích hợp với thùng chứa

NƯỚC

Tưới đẫm rồi để khô

Sâu, thưa

ÁNH SÁNG

Nắng đầy đủ

6+ giờ trực tiếp

CHỊU LẠNH

Chịu lạnh tới -12°C (10°F)

Vùng chịu lạnh USDA 8–10

Cách chăm sóc Đại kích

Tưới nước

Xuânkhoảng 15 ngày một lần
Hạkhoảng 10 ngày một lần
Thukhoảng 30 ngày một lần
Đôngtạm ngưng tưới

Đất · Thoát nước nhanh

Hỗn hợp chínhCát + đá bọt + đất 1:1:150%
Lớp thoát nướcĐá bọt / sỏi50%

Giữ vật liệu thô từ một nửa trở lên — loại đất này phải khô nhanh.

PHÂN BÓN

Phân cho xương rồng và sen đá 2-7-7

Giảm đạm thì cây lớn gọn chắc thay vì mềm và vống. Lân và kali lo phần rễ và phần ra hoa.

N12%P44%K44%

Đạm · Lá
Lân · Rễ + Hoa
Kali · Cứng cây

Xuânkhoảng 30 ngày một lần
Hạkhoảng 30 ngày một lần
Thukhoảng 30 ngày một lần

Nhận nhắc tưới nước cho Đại kích — miễn phí trên iPhoneTải trên App Store

Nhìn nhanh

Bản địaBiển Địa Trung Hải
Chiều cao1–1.5 ft (0.3–0.5 m)
Độ rộng2–3 ft (0.6–0.9 m)
Màu hoamàu vàng
Màu láxanh
Màu quảnâu
Đấtđược thoát nước tốt, đất cát
Vị tríVườn · Patio

Mùa hoa

CHU KỲ NỞ HOA

Nở rộ nhất

Th5–Th9

Cây này ra hoa vào mùa hè, với thời gian ra hoa kéo dài.

Hương thơm

KHÔNG HƯƠNG

Đại kích không có hương thơm hoa đáng chú ý.

Độc tính

Người Trung bình · Thú cưng Nhẹ

Diterpene ester (các ester gây kích ứng thuộc nhóm euphorbol có trong nhựa mủ trắng)

NgườiChóMèo

Moderate

sáp
cành
lá
tiếp xúc
nhựa cây

TIẾP XÚC Chạm vào nhựa mủ, thân và lá. Tiếp xúc với nhựa mủ, thân và lá.

TÁC ĐỘNG Kích ứng/mẩn đỏ da, phồng rộp khi tiếp xúc với nhựa mủ, cùng với kích ứng mắt, chảy nước mắt và sợ ánh sáng tạm thời nếu nhựa mủ dính vào mắt.

GHI CHÚ Nhựa mủ trắng là chất gây kích ứng da và mắt đã được ghi nhận rõ ràng khi tiếp xúc, và có thể gây rối loạn tiêu hóa nhẹ nếu thú cưng hoặc con người nhai hay nuốt phải; nên đeo găng tay khi xử lý hoặc cắt tỉa cây.

Slight

sáp
cành
lá
nhận vào
tiếp xúc

TIẾP XÚC Ăn phải nhựa mủ, thân và lá. Chạm vào nhựa mủ, thân và lá.

TÁC ĐỘNG Chảy nước dãi, kích ứng miệng và môi, và nôn mửa nếu nhai hoặc nuốt phải.

Slight

sáp
cành
lá
nhận vào
tiếp xúc

TIẾP XÚC Ăn phải nhựa mủ, thân và lá. Chạm vào nhựa mủ, thân và lá.

TÁC ĐỘNG Chảy nước dãi, kích ứng miệng và nôn mửa nếu nhai hoặc nuốt phải.

Thông tin mang tính giáo dục, không phải tư vấn y khoa hay thú y. Nếu nghi ngờ tiếp xúc, hãy liên hệ bác sĩ hoặc bác sĩ thú y.

PHÂN BỐ

Bản địa
Du nhập

Biển Địa Trung Hải

Lịch sử

Trong hàng nghìn năm, Đại kích đã mọc hoang trên các sườn đồi đá và ven những khu rừng thưa của lưu vực Địa Trung Hải và Đông Nam Âu; những thân cây bò lan màu xanh xám của nó thích nghi để bám vào các sườn dốc đầy đá, nắng gắt, nơi hầu như không loài nào khác sống nổi. Người làm vườn châu Âu đã trồng loài cây này ít nhất từ thế kỷ 17 làm cây viền và cây vườn đá, được ưa chuộng vì cách mà tán lá mọng nước xoắn ốc cùng những lá bắc màu vàng rực vào mùa xuân làm mềm mại các bức tường đá và luống sỏi mà hầu như không cần tưới nước hay chăm sóc.

Chính sự bền bỉ đó đã đưa loài cây này vượt Đại Tây Dương. Được đưa vào các vườn ươm Bắc Mỹ trong thế kỷ 20 như một loại cây cảnh cho khu vườn khô hạn, Đại kích được trồng rộng rãi dọc dãy Front Range của Colorado cũng như một số vùng ở Oregon và Utah, được những người làm vườn theo phong cách tiết kiệm nước ưa chuộng chính vì những đặc tính từng khiến nó hữu ích ở quê nhà. Nhưng cũng chính những đặc tính đó đã giúp cây vượt khỏi hàng rào khu vườn: mỗi cụm hoa tàn có thể bắn hạt đi xa vài mét, và cây xâm chiếm những vùng đất khô, bị xáo trộn nhanh hơn tốc độ mà các loài cỏ và hoa dại bản địa có thể cạnh tranh. Đến đầu những năm 2000, cây đã lan ra các khu bảo tồn thiên nhiên vùng đồi quanh Boulder và xa hơn nữa, khiến cả Colorado và Oregon chính thức liệt nó vào danh sách cỏ dại nguy hại, hạn chế việc buôn bán và trồng cây này theo luật định.

Sự ứng phó ấy đã trở thành một truyền thống địa phương riêng: ngày nay, nhân viên quản lý đất tự nhiên và các nhóm tình nguyện tổ chức những đợt nhổ cây hằng năm, đi bộ qua các sườn đồi bị xâm lấn mỗi mùa xuân để đào cây lên bằng tay trước khi chúng kết hạt, luôn đeo găng tay vì nhựa mủ trắng có thể gây phồng rộp da. Một loài cây vườn từng sinh ra để thích nghi với những sườn đồi đá vùng Địa Trung Hải, nay lại định hình nên một nghi thức hoàn toàn khác ở vùng núi Rocky.

Biểu tượng và ý nghĩa

Ý nghĩa biểu tượng

Trong các vườn đá vùng Địa Trung Hải, Đại kích âm thầm mang tiếng là loài cây phát triển mạnh ở những nơi hầu như không loài nào khác sống nổi, lan rộng trên nền đất đá khô cằn khiến các loài cây mảnh mai hơn phải chịu thua. Từ lâu, người làm vườn đã xem sự bền bỉ đó như một biểu tượng của khả năng phục hồi. Nhưng khi được đưa đến những đồng cỏ khô hạn ở miền Tây nước Mỹ, chính đặc tính ấy đã biến Đại kích từ một loài cây sống sót được ngưỡng mộ trở thành kẻ xâm lấn không được chào đón — một lời nhắc nhở sống động rằng điểm mạnh lớn nhất của một loài cây cũng có thể trở thành nhược điểm lớn nhất của nó, một khi nó vượt ra khỏi những điều kiện từng kìm hãm nó.

Sức bền bỉ — Đại kích hầu như không đòi hỏi gì cả — đất nghèo, hạn hán và sự bỏ bê đều không làm khó được nó — nên từ lâu người làm vườn đã xem đây là biểu tượng cho sức chịu đựng bền bỉ trên vùng đất khô cằn, khắc nghiệt.
Thận trọng — Nhựa mủ gây kích ứng và việc bị liệt vào danh sách cỏ dại nguy hại tại một số khu vực miền Tây nước Mỹ là lời nhắc nhở rằng sức sống mạnh mẽ của một loài cây cũng có thể là con dao hai lưỡi.

Nguồn gốc tên gọi

Chi Euphorbia được đặt theo tên Euphorbus, một thầy thuốc người Hy Lạp phục vụ vua Juba II của Numidia, người được cho là đã dùng nhựa mủ trắng của một loài cây mọng nước có họ hàng gần để làm thuốc. Tên loài myrsinites bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp myrsine (nghĩa là cây sim/myrtle), mô tả cách những chiếc lá nhỏ, nhọn, màu xanh xám xoắn quanh thân cây giống như tán lá cây sim.

Công dụng & sự thật thú vị

Một điểm nhấn tạo hình, ít tốn nước cho vườn đá, luống sỏi và viền vườn tiết kiệm nước, nơi tán lá bò lan màu xanh xám của cây tương phản đẹp mắt với đá.
Những cụm hoa dạng chén màu vàng chanh nở sớm của cây là một trong những nguồn mật hoa đầu mùa hiếm hoi cho ong trong các vườn đá khô hạn.

Cây liên quan

Các cây khác thuộc chi Euphorbia

Cây có cách chăm sóc tương tự

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu tưới Đại kích một lần?

Trong mùa sinh trưởng, tưới khoảng 15 ngày một lần và luôn để nước thừa thoát hết.

Đại kích cần bao nhiêu ánh sáng?

Nắng đầy đủ: 6+ giờ trực tiếp. Quan sát lá — cháy lá hoặc vươn dài nghĩa là cần điều chỉnh ánh sáng.

Đại kích có độc với chó mèo không?

Pets Slight (Dogs Slight · Cats Slight) Thông tin mang tính giáo dục, không phải tư vấn y khoa hay thú y. Nếu nghi ngờ tiếp xúc, hãy liên hệ bác sĩ hoặc bác sĩ thú y.

Đại kích có dễ trồng không?

Cây khá khó tính, phù hợp với người trồng có kinh nghiệm.

Đại kích nở hoa khi nào?

Cây thường nở hoa vào Th5–Th9 ở Bắc bán cầu.

YardMate

Nhận diện mọi loài cây trong vài giây

Chụp một tấm ảnh — YardMate gọi tên cây, chẩn đoán vấn đề và nhắc bạn khi cần tưới.

Tải trên App Store