Đậu ngọt

Lathyrus odoratus

Khó · Người trồng có kinh nghiệm

Về Đậu ngọt

Đậu ngọt, hay Đậu ngọt, là một loài dây leo thân thảo hàng năm có nguồn gốc từ Sicily và bán đảo miền nam nước Ý, nơi tu sĩ dòng Phanxicô Francesco Cupani lần đầu tiên thu thập và mô tả nó vào năm 1695. Được ca ngợi trên hết vì hương thơm nồng nàn, phức hợp—ngọt ngào, phấn hoa và không thể nhầm lẫn—Đậu ngọt cho hoa hình cánh bướm với nhiều màu sắc từ trắng, hồng phấn, oải hương đến tím đậm và đỏ thẫm, trên cuống dài rất thích hợp để cắt cắm. Cây leo bằng tua cuốn cao 1,5–2,4 mét và ra hoa nhiều trong thời tiết mát mẻ của mùa xuân, là loại cây hàng năm lý tưởng cho giàn, hàng rào và viền vườn kiểu cottage. Hàng thế kỷ lai tạo—đặc biệt là nhà lai tạo người Scotland Henry Eckford vào cuối những năm 1800—đã cho ra hàng trăm giống cây trồng, mặc dù những người yêu hương thơm thường tìm kiếm các giống cổ điển để tái tạo mùi hương mạnh mẽ đã từng làm say đắm những người làm vườn châu Âu.

hương thơm
leo trèo
thích hợp với các loài thụ phấn
hoa nở lâu
phát triển nhanh

NƯỚC

Tưới đẫm rồi để khô

Sâu, thưa

ÁNH SÁNG

Nắng một phần

4–6 giờ trực tiếp

CHỊU LẠNH

Chịu lạnh tới -40°C (-40°F)

Vùng chịu lạnh USDA 3–10

Cách chăm sóc Đậu ngọt

Tưới nước

Xuânkhoảng 7 ngày một lần
Hạkhoảng 7 ngày một lần
Thukhoảng 15 ngày một lần
Đôngtạm ngưng tưới

Đất · Thoát nước tốt

Lớp phủ mặtVỏ thông phủ mặt10%
Hỗn hợp chínhĐất trồng + đá trân châu 2:170%
Lớp thoát nướcSỏi nhẹ / sỏi20%

Đừng bỏ lớp thoát nước — nước đọng là nguyên nhân thối rễ hàng đầu.

PHÂN BÓN

Phân kích hoa 10-52-10

Phân thiên về lân nuôi hoa nở nhiều, với lượng đạm và kali vừa đủ để lá và rễ vẫn ổn định.

N14%P72%K14%

Đạm · Lá
Lân · Rễ + Hoa
Kali · Cứng cây

Xuânkhoảng 30 ngày một lần
Hạkhoảng 30 ngày một lần

Nhận nhắc tưới nước cho Đậu ngọt — miễn phí trên iPhoneTải trên App Store

Nhìn nhanh

Bản địaBiển Địa Trung Hải
Chiều cao3–8 ft (0.9–2.4 m)
Độ rộng2–4 ft (0.6–1.2 m)
Màu hoamàu hồng, tím, trắng, màu đỏ
Màu láxanh
Đấtđược thoát nước tốt, Moist, trung tính
Vị tríVườn · Bệ cửa sổ

Mùa hoa

CHU KỲ NỞ HOA

Nở rộ nhất

Th4–Th8

Đậu ngọt ra hoa thơm nồng từ mùa xuân đến mùa hè, thu hút côn trùng thụ phấn.

Hương thơm

HƯƠNG MẠNH

Đậu ngọt có một trong những hương thơm nổi tiếng nhất trong vườn—ấm áp, ngọt ngào như phấn hoa với chiều sâu mật ong; các giống hiện đại thường ít thơm hơn các giống cổ điển.

Độc tính

Người Nhẹ

ODAP (beta-N-oxalyl-L-alpha,beta-diaminopropionic acid) và lathyrogen

NgườiChóMèo

Slight

hạt
nhận vào

TIẾP XÚC Ăn hạt.

TÁC ĐỘNG Yếu, liệt, và bệnh lathyrism do ăn một lượng lớn hạt.

GHI CHÚ Hạt và tất cả các bộ phận chứa axit amin độc thần kinh (ODAP/lathyrogen). Ở người, tiêu thụ một lượng lớn hạt có thể gây bệnh lathyrism (bệnh thần kinh). Độc đối với chó và mèo gây yếu và dấu hiệu thần kinh. Được ASPCA liệt kê là độc đối với chó và mèo.

Unknown

TIẾP XÚC Không có đường tiếp xúc nào được báo cáo.

TÁC ĐỘNG Không có tác dụng độc hại nào được báo cáo.

GHI CHÚ Độc tính đối với chó chưa được ghi nhận rõ; thận trọng cho đến khi xác minh.

Unknown

TIẾP XÚC Không có đường tiếp xúc nào được báo cáo.

TÁC ĐỘNG Không có tác dụng độc hại nào được báo cáo.

GHI CHÚ Độc tính đối với mèo chưa được ghi nhận rõ; thận trọng cho đến khi xác minh.

Thông tin mang tính giáo dục, không phải tư vấn y khoa hay thú y. Nếu nghi ngờ tiếp xúc, hãy liên hệ bác sĩ hoặc bác sĩ thú y.

PHÂN BỐ

Bản địa
Du nhập

Biển Địa Trung Hải

Lịch sử

Năm 1695, Francesco Cupani—một tu sĩ dòng Phanxicô và nhà thực vật học nghiệp dư ở Palermo—đã tìm thấy một loại cây leo nhỏ với hoa màu tím và nâu đỏ thơm nồng mọc trên sườn đồi phía tây Sicily. Ông ép mẫu, mô tả cây trong Hortus Catholicus (1697), và gửi hạt giống cho một hiệu trưởng tên Robert Uvedale ở Anh và một bác sĩ tên Caspar Commelin ở Hà Lan. Từ gói hạt giống Sicily đó, một trong những nỗi ám ảnh làm vườn vĩ đại của ba thế kỷ tiếp theo đã bắt đầu.

Trong phần lớn thế kỷ 18, Đậu ngọt được trồng như một tò mò thực vật học với một vài dạng màu sắc. Sau đó, vào những năm 1870 và 1880, một người làm vườn người Scotland tên Henry Eckford định cư tại thị trấn nhỏ Wem ở Shropshire và bắt đầu một chương trình lai tạo có hệ thống. Làm việc một mình mà không có đào tạo thực vật học chính thức, Eckford đã tạo ra hàng trăm giống cây trồng mới trong hai thập kỷ—cải thiện kích thước hoa, giới thiệu màu sắc mới, kéo dài mùa hoa. Đến năm 1900, khi triển lãm đầu tiên của Hiệp hội Đậu ngọt Quốc gia được tổ chức tại London, ông đã đăng ký 264 giống có tên. Ông là nhân vật thống trị trong việc lai tạo đậu ngọt trong ba mươi năm.

Chương tiếp theo bắt đầu vào năm 1901, khi một người làm vườn tên Silas Cole, làm việc tại điền trang của Lãnh chúa Spencer ở Althorp, Northamptonshire, nhận thấy một đột biến tự phát giữa các giống của Eckford: một cây có cánh hoa rộng, lượn sóng và xếp nếp khác hẳn với các dạng mặt phẳng đang được trồng lúc đó. 'Lady Spencer'—loại đậu ngọt Spencer đầu tiên—đã biến đổi loài hoa này. Các loại Spencer trở thành dạng chủ đạo và vẫn còn cho đến ngày nay, lấp đầy các bó hoa và vườn cottage với những bông hoa xếp nếp thơm ngát mỗi mùa xuân.

Biểu tượng và ý nghĩa

Ý nghĩa biểu tượng

Các bà chủ thời Edward thường đặt đầy Đậu ngọt trong sảnh vào và phòng khách mỗi tháng Sáu—hương thơm đánh dấu đỉnh cao của mùa. Chúng được tặng như quà chia tay khi kết thúc các bữa tiệc tại nhà, được chọn chính xác vì chúng sẽ héo trước khi tuần kết thúc. Một thứ gì đó đẹp đẽ và ngắn ngủi, được nhét vào tay khách mời ở cửa.

chia tay hạnh phúc — Đậu ngọt từ lâu đã tượng trưng cho lời tạm biệt và sự ra đi nhẹ nhàng—được tặng như quà chia tay ở Anh thời Victoria và Edward, mùa hoa ngắn ngủi khiến chúng trở thành biểu tượng của vẻ đẹp thoáng qua.
niềm vui tinh tế — Trong ngôn ngữ của các loài hoa, Đậu ngọt mang ý nghĩa niềm vui tinh tế, hạnh phúc—một sự ngọt ngào thoáng qua đáng trân trọng chính vì nó không kéo dài.

Nguồn gốc tên gọi

Lathyrus là tên Hy Lạp cổ đại cho một loại cây giống đậu, bắt nguồn từ la (rất) và thouros (kích thích), ám chỉ các đặc tính kích thích được cho là của cây bởi các tác giả cổ đại. Tên loài odoratus là tiếng Latin có nghĩa là 'thơm' hoặc 'có mùi ngọt'—một cách nói giảm cho một trong những loài hoa thơm nhất vườn. Đậu ngọt là tên thông thường tiếng Anh, kết hợp hương thơm ngọt ngào với họ đậu.

Công dụng & sự thật thú vị

Một trong những loại hoa cắt cành đẹp nhất, với cuống dài, cánh hoa xếp nếp và hương thơm không gì sánh bằng; cắt vào buổi sáng khi nụ còn hé mở để có tuổi thọ cắm bình lâu nhất
Tạo ra một trong những hương thơm vườn nổi tiếng nhất—ấm áp, mật ong và phức hợp; mạnh nhất ở các giống cổ điển trồng trong điều kiện mát mẻ
Thu hút ong vò vẽ và ong lưỡi dài có thể mở cấu trúc hoa có cánh lòng máng để tiếp cận mật hoa

Cây liên quan

Cây có cách chăm sóc tương tự

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu tưới Đậu ngọt một lần?

Trong mùa sinh trưởng, tưới khoảng 7 ngày một lần và luôn để nước thừa thoát hết.

Đậu ngọt cần bao nhiêu ánh sáng?

Nắng một phần: 4–6 giờ trực tiếp. Quan sát lá — cháy lá hoặc vươn dài nghĩa là cần điều chỉnh ánh sáng.

Đậu ngọt có độc với chó mèo không?

Pets Unknown (Dogs Unknown · Cats Unknown) Thông tin mang tính giáo dục, không phải tư vấn y khoa hay thú y. Nếu nghi ngờ tiếp xúc, hãy liên hệ bác sĩ hoặc bác sĩ thú y.

Đậu ngọt có dễ trồng không?

Cây khá khó tính, phù hợp với người trồng có kinh nghiệm.

Đậu ngọt nở hoa khi nào?

Cây thường nở hoa vào Th4–Th8 ở Bắc bán cầu.

YardMate

Nhận diện mọi loài cây trong vài giây

Chụp một tấm ảnh — YardMate gọi tên cây, chẩn đoán vấn đề và nhắc bạn khi cần tưới.

Tải trên App Store