Cà chua (Solanum lycopersicum), toàn cây

Cà chua

Solanum lycopersicum

Trung bình · Cần chút kinh nghiệm

Về Cà chua

Cà chua, là loại rau vườn phổ biến nhất thế giới - về mặt kỹ thuật là quả - thuộc họ Solanaceae. Bản địa miền tây Nam Mỹ, cà chua được thuần hóa đầu tiên ở Mexico và nay có hàng nghìn giống từ cherry nhỏ đến beefsteak khổng lồ, với màu sắc từ đỏ cổ điển qua vàng, cam, xanh, tím và gần như đen.

Cà chua là cây hàng năm ưa ấm (lâu năm ở vùng không có sương) phát triển tốt ở vùng USDA 3–11 trong mùa hè. Chúng cần nắng đầy đủ - ít nhất 6–8 giờ mỗi ngày - đất giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt và độ ẩm ổn định. Cắm cọc hoặc làm giàn cho giống không xác định ngăn đổ và bệnh. Giống xác định dạng bụi thích hợp hơn cho chậu. Thối đầu quả, vấn đề phổ biến nhất, do vấn đề hấp thụ canxi gây ra bởi tưới nước không đều.

Hành trình của cây từ 'quả táo độc' đáng sợ đến thực phẩm chủ lực là một trong những sự đảo ngược lớn của lịch sử ẩm thực. Giới quý tộc châu Âu trồng cà chua làm cảnh trong hơn hai thế kỷ trước khi ăn. Ngày nay cà chua là xương sống của ẩm thực Địa Trung Hải, Mexico và vô số nền ẩm thực toàn cầu. Cà chua trồng tại nhà, chín trên cây, mang hương vị mà giống thương mại - được lai tạo để vận chuyển bền - không thể sánh kịp. Tự trồng cà chua vẫn là một trong những hoạt động bổ ích nhất mà người làm vườn có thể thực hiện.

  • có thể ăn được
  • phát triển nhanh
NƯỚC
Ưa ẩm
Giữ ẩm
ÁNH SÁNG
Nắng đầy đủ
6+ giờ trực tiếp
CHỊU LẠNH
Chịu lạnh tới -1°C (30°F)
Vùng chịu lạnh USDA 10–11

Cách chăm sóc Cà chua

Tưới nước

  • Xuânkhoảng 2 ngày một lần
  • Hạkhoảng 1 ngày một lần
  • Thukhoảng 3 ngày một lần
  • Đôngkhoảng 5 ngày một lần

Đất · Giàu và thoát nước

  • Lớp phủ mặtPhân trộn10%
  • Hỗn hợp chínhĐất trồng + phân trộn 3:180%
  • Lớp thoát nướcSỏi10%

Bổ sung lớp phân trộn mỗi mùa.

PHÂN BÓN

Phân kích hoa 10-52-10

Phân thiên về lân nuôi hoa nở nhiều, với lượng đạm và kali vừa đủ để lá và rễ vẫn ổn định.

N14%P72%K14%
  • Đạm · Lá
  • Lân · Rễ + Hoa
  • Kali · Cứng cây
  • Xuânkhoảng 10 ngày một lần
  • Hạkhoảng 10 ngày một lần
  • Thukhoảng 14 ngày một lần
Nhận nhắc tưới nước cho Cà chua — miễn phí trên iPhoneTải trên App Store

Nhìn nhanh

  • Bản địaNam Mỹ, Miền Bắc Mỹ
  • Chiều cao3–6 ft (0.9–1.8 m)
  • Độ rộng2–4 ft (0.6–1.2 m)
  • Màu hoamàu vàng
  • Màu láxanh
  • Màu quảmàu đỏ, màu vàng, cam
  • Đấtloam, được thoát nước tốt, rộng rãi
  • Vị tríVườn · Bệ cửa sổ

Mùa hoa

CHU KỲ NỞ HOA

Nở rộ nhất

Th6–Th8

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12

Hoa vàng tự thụ phấn; nhẹ nhàng lắc cây hoặc dùng bàn chải đánh răng rung để cải thiện đậu quả trong không khí tĩnh.

Hương thơm

HƯƠNG VỪA

Mùi thảo mộc xanh đặc trưng từ lá bị nghiền nát.

Độc tính

Người Nhẹ · Vật nuôi Trung bình

tomatine và solanine

Slight

  • cành
  • quả chưa chín
  • nhận vào

TIẾP XÚC Ăn lá, thân và quả chưa chín.

TÁC ĐỘNG Quả chín an toàn; quả xanh, lá và thân chứa tomatine và solanine gây buồn nôn, tiêu chảy.

GHI CHÚ Mối quan ngại đã được ghi nhận đối với người: Quả chín an toàn; quả xanh, lá và thân chứa tomatine và solanine gây buồn nôn, tiêu chảy.

Moderate

  • cành
  • quả chưa chín
  • nhận vào

TIẾP XÚC Ăn lá, thân và quả chưa chín.

TÁC ĐỘNG Yếu ớt, lú lẫn, giãn đồng tử, nhịp tim chậm (theo ASPCA).

GHI CHÚ ASPCA liệt kê Solanum lycopersicum là độc đối với vật nuôi (tán lá và quả xanh).

Moderate

  • cành
  • quả chưa chín
  • nhận vào

TIẾP XÚC Ăn lá, thân và quả chưa chín.

TÁC ĐỘNG Yếu ớt, lú lẫn, giãn đồng tử, nhịp tim chậm.

GHI CHÚ ASPCA liệt kê Solanum lycopersicum là độc đối với vật nuôi (tán lá và quả xanh).

Thông tin mang tính giáo dục, không phải tư vấn y khoa hay thú y. Nếu nghi ngờ tiếp xúc, hãy liên hệ bác sĩ hoặc bác sĩ thú y.

PHÂN BỐ

Cà chua · Bản địa
  • Bản địa
  • Du nhập
  • Nam Mỹ
  • Miền Bắc Mỹ

Lịch sử

Tranh minh họa cảnh lịch sử về Cà chua

Cà chua có quá trình thuần hóa hai giai đoạn: tổ tiên hoang dại (S. pimpinellifolium) có nguồn gốc từ miền tây Nam Mỹ từ Ecuador đến bắc Chile; thuần hóa xảy ra ở Mexico tiền Columbus. Các nhà chinh phục Tây Ban Nha gặp cà chua ở chợ Aztec và gửi chúng về châu Âu vào những năm 1540. Tiếp nhận ban đầu ở châu Âu là mâu thuẫn - các nhà thực vật học nhận ra cây thuộc họ Solanaceae (cà độc dược), và quả bị nghi ngờ rộng rãi là độc, đặc biệt khi dùng trên đĩa pewter nơi axit rửa trôi chì độc.

Danh tiếng 'quả táo độc' tồn tại đến thế kỷ 18 ở bắc Âu và Bắc Mỹ. Việc sử dụng trong ẩm thực đến nhanh nhất và đầu tiên ở miền nam Italy, đặc biệt là Naples, nơi sốt cà chua cho mì ống và pizza (ghi chép lần đầu cuối thế kỷ 18) đã thay đổi ẩm thực Địa Trung Hải. Công nghệ đóng hộp quy mô lớn thế kỷ 19 - đặc biệt bởi đầu bếp Pháp Nicolas Appert và các nhà máy đóng hộp Italy - đã làm sản phẩm cà chua có sẵn toàn cầu.

Sản lượng hiện đại vượt 180 triệu tấn mỗi năm; Trung Quốc là nhà sản xuất lớn nhất. Được thuần hóa ở Mexico trước khi tiếp xúc châu Âu, cà chua đến châu Âu những năm 1500 nhưng bị sợ là cà độc dược độc trong nhiều thế kỷ. Sự kiện Đại tá Robert Gibbon Johnson được cho là ăn cà chua công khai trên bậc thềm tòa án Salem năm 1820 là bước ngoặt phổ biến (dù còn tranh cãi).

Biểu tượng và ý nghĩa

Ý nghĩa biểu tượng

Cà chua là câu chuyện về sự chuyển đổi danh tiếng. Từng bị nghi ngờ ở châu Âu vì họ hàng cà độc dược, nó trở thành trái tim đỏ của nước sốt, salad, bánh mì kẹp và vườn hè. Biểu tượng của nó là lòng tin có được theo thời gian: loại quả từng bị sợ hãi trở thành món ăn an ủi.

  • Sự dồi dào — Một cây cà chua có thể cho hàng chục quả, tượng trưng cho sự dồi dào hào phóng
  • Biến đổi — Từ chất độc đáng sợ đến thực phẩm được yêu thích, cà chua đại diện cho sự chấp nhận và thay đổi

Nguồn gốc tên gọi

Solanum từ tiếng Latin 'solamen' (an ủi/dịu nhẹ); 'lycopersicum' từ tiếng Hy Lạp 'lykos' (sói) + 'persikon' (đào) — 'đào sói,' phản ánh sự nghi ngờ ban đầu của người châu Âu đối với loại quả này.

Công dụng & sự thật thú vị

  • Quả chua ngọt ăn tươi, làm sốt, đóng hộp và sấy khô trên toàn thế giới
  • Các giống trồng trong chậu nhỏ gọn cho năng suất cao trong chậu sâu có nắng
  • Hoa vàng được thụ phấn nhờ ong vò vẽ để đậu quả

Cây liên quan

Các cây khác thuộc chi Solanum

Cây có cách chăm sóc tương tự

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu tưới Cà chua một lần?

Mùa hè tưới khoảng 1 ngày một lần; mùa đông khoảng 5 ngày một lần. Điều chỉnh theo thời tiết, kích thước chậu và độ thoát nước.

Cà chua cần bao nhiêu ánh sáng?

Nắng đầy đủ: 6+ giờ trực tiếp. Quan sát lá — cháy lá hoặc vươn dài nghĩa là cần điều chỉnh ánh sáng.

Cà chua có độc với chó mèo không?

Pets Moderate (Dogs Moderate · Cats Moderate) Thông tin mang tính giáo dục, không phải tư vấn y khoa hay thú y. Nếu nghi ngờ tiếp xúc, hãy liên hệ bác sĩ hoặc bác sĩ thú y.

Cà chua có dễ trồng không?

Cây đòi hỏi chăm sóc vừa phải, phù hợp khi bạn đã có chút kinh nghiệm.

Cà chua nở hoa khi nào?

Cây thường nở hoa vào Th6–Th8 ở Bắc bán cầu.

YardMate

Nhận diện mọi loài cây trong vài giây

Chụp một tấm ảnh — YardMate gọi tên cây, chẩn đoán vấn đề và nhắc bạn khi cần tưới.

Tải trên App Store
YardMateNhận diện · Chẩn đoán · Nhắc nhở
Tải về